Van de Predikant

Maandelijkse overdenking door de predikant van onze gemeente, 
ds. Joep van den Berg.

Meditatie  Lucas 8

Een vruchtbaar hart
De landbouwers die ploegden nadat zij hadden gezaaid, brachten zo het zaad onder de grond in de tijd van Jezus. Gelukkig viel er ook wat zaad in vruchtbare aarde, want het leek uit te lopen op een mislukking. Zaad op de weg, op rotsachtige bodem en tussen de distels. Dat schiet natuurlijk niet op, horen we mee met die groep mensen die om Jezus heen is komen staan. Dat het honderdvoudig opbrengst geeft, dat zaad in de goede aarde, is een joodse overdrijving. In de akkerbouw in het droge Palestina was een vijfvoudige opbrengst zo’n beetje de standaard.

In de manier waarop Jezus deze gelijkenis vertelt zien we een onderscheid tussen insiders en outsiders. In de uitleg die hierna volgt, wanneer de leerlingen alleen zijn met hun meester, krijgen de woorden betekenis; zij zijn de binnengroep. De grote menigte is de buitengroep. Zij horen wel de woorden, maar begrijpen niet de strekking ervan en gaan het ook niet begrijpen. Het is niet voor niets dat er in de bijbel vaak wordt gesproken over het geheimenis van het Koninkrijk van God. Of het geheim van het geloof. Het vertrouwen in God en Christus is relationeel bepaald en is geen mening, zoals we die over Donald Trump hebben, of over de fabricage van een nieuw kabinet van ons land. 

Het geheim uit zich in daden van geloof en vertrouwen.  Het vruchten voortbrengen veronderstelt een verlangen naar willen groeien in geloof en vertrouwen. Maar eerlijk gezegd zien we in onze tijd eerder een afkalving en verlating van het geloof en het vertrouwen. We zullen steeds meer gaan zien dat de binnengroep kleiner zal worden en de buitengroep groter.
Wie zal er nog willen luisteren naar die wonderschone gelijkenissen van Jezus en de verhalen in de bijbel. Waar ligt de vruchtbare grond waar het zaad van de woorden van God in kan vallen om vruchten voort te brengen.
Willen wij ons nog laten winnen voor dit geheim van het Koninkrijk dat niet van deze wereld is? Ons comfortabele leventje is namelijk wel van deze wereld en we verschillen daarin ook helemaal niet van de mensen buiten de kerk. Wat maakt dan het verschil?

Het derde type hoorder dat Jezus beschrijft, wordt bedreigd door verdringing. De grond van zijn hart is vervuild met het onkruid van allerlei zorgen en bezigheden die het Woord van God wegdringen en beconcurreren. Deze mensen luisteren wel bewust naar het Woord van God en willen de Here ook best wel dienen. Maar tegelijk zijn ze zo druk met de dingen van hun aardse leven, dat er voor God en zijn evangelie geen, of nauwelijks tijd overblijft. Het komt er gewoon niet van. Het zijn de mensen die eerst nog even dit en nog gauw even dat moeten regelen. Het zijn de Martha's die geen tijd hebben om aan de voeten van Jezus te komen zitten zoals de Maria’s. Dit type hoorder wil eigenlijk best anders, maar is zo druk en zo moe dat hij er gewoon niet toe komt om zijn prioriteiten te veranderen. Als een van de andere grote bedreigingen voor deze hoorder noemt Jezus het bedrog van de rijkdom. Want het verlangen naar meer geld verstikt het zaad van het Woord. Van rijkdom gaat een bedwelmende invloed uit.
Het gaat dus volgens Jezus over het goede hart als voedingsbodem voor de woorden van God. Als zaad valt dit in de goede aarde.
Het zaad staat centraal, dat heel veel kracht heeft om te groeien en vrucht te dragen. Maar het is van verschillende dingen afhankelijk om tot volle groei te komen. Het heeft een hart nodig, dat goed is. De Griekse woorden die worden gebruikt betekenen: goed, mooi, waardevol, bruikbaar en oprecht.
De aarde is goed geschapen door Gods woord en is de plek waar mensen hun leefruimte krijgen. Gods woorden gaan verder in de wereld als zaad dat in mensen groeit en vrucht draagt. Het hart van de mensen is goed als Gods woord daar in kan vallen en kan gaan groeien om vruchten voort te brengen.