Van de Predikant

Maandelijkse overdenking door de predikant van onze gemeente, 
ds. Joep van den Berg.

1 Samuël

David spaart Sauls leven!
David handelt 'rechtvaardig' zegt Saul na afloop, rechtvaardiger dan hij zelf…. (v 18). En daarmee slaat Saul de spijker op z’n kop. Rechtvaardigheid: daar gaat het om. En dat heeft niets te maken met een 'heilig boontje' zijn of een flauwe idealist of een sentimentele dromer, neen: een rechtvaardige is de absoluut betrouwbare, die zich beheerst, omdat hij weet dat hij een 'heer' heeft. Hij doet de dingen die hij in een bepaalde situatie moet doen en hij laat de dingen, die daar niet in passen. Hij doet wat goed is in Gods ogen, en weet dat dat niet perse hetzelfde is als wat goed is in eigen ogen...

Een rechtvaardige kent zijn plaats. En die is niet op Gods troon (zoals zijn mannen suggereren), maar die is onder God. Hij eigent zich het koningschap niet toe. Hij wacht tegen de valse theologie van zijn vrienden in, tot Gods dag echt aanbreekt en het hem geschonken zal worden. Niet met een gewelddaad, niet met een moord, hoezeer ook te begrijpen, wil hij dat ogenblik dichterbij brengen. En toch zijn het precies deze momenten, waarop David bewijst uit een ander hout gesneden te zijn dan Saul, waarop hij toont waarom God nou juist hém verkoren heeft. Zijn antwoord ter rechtvaardiging van wat hij niet gedaan heeft, luidde heel eenvoudig (vs7):
David respecteert Gods initiatieven. Net als Jezus weigert hij een knieval voor het kwaad te doen en buigt liever onder Gods wil. Beiden wijzen ze de korte doorsteek naar de macht af. David en Davids Zoon, Jezus de Messias, ze lijken opnieuw op elkaar.
De weg van de rechtvaardige kan niet verkort worden door een, zij het ook ogenschijnlijk kleine, ongerechtigheid. De weg naar een koningschap loopt niet via geweld of toeval. Zij loopt – David getuigt het, Jezus bevestigt het – door het lijden heen.

We zien het nog even van wat dichterbij: Als Saul uit de grot is gegaan loopt David hem na, knielt voor hem neer, spreek hem aan met alle hem toekomende titels en bewijst hem koninklijke hulde.... noemt hem zelfs 'mijn vader'... Ongelooflijk. Saul is erdoor van zijn stuk gebracht, uit balans. En als hij dan ook nog verneemt, dat David hem had kunnen doden en het niet gedaan heeft..., dan breekt de ban waarin hij gevangen zat.

De hete kolen die David op zijn hoofd stapelt, doen het ijs smelten, dat zijn hart verkilde. Hij wordt weer mens, deze geplaagde. Hij breekt in tranen uit, hij weent. Dat bereikt David met zijn 'alternatief gedrag'.