Van de Predikant

Maandelijkse overdenking door de predikant van onze gemeente, 
ds. Joep van den Berg.

1 Samuël 16

David gezalfd!
Kijk niet naar uiterlijke dingen: Vooroordelen. Te snel je conclusies trekken. Ook in de bijbel komt het voor.
Het gaat ook om uiterlijkheden, allerlei dingen aan de buitenkant. De Here wil maar zeggen: verkijk je niet op de Eliabs, de Abinadabs en de Samma's met hun merkkleding, hun snelle auto's, hun indrukwekkende carrières en hun prachtige volzinnen. Al die dingen zijn leuk meegenomen maar maken voor God, op zijn weegschaal, geen enkel meetbaar verschil. Bij hem is er geen aanzien des persoons, zoals dat heet. De Heer trekt nooit iemand voor. Wat voor God telt, en waar Hij naar kijkt, dat is het innerlijk, het hart. Isaï onderschatte zijn nakomertje ook.

Leer kijken zoals God kijkt. En dat betekent vervolgens:
Kijk naar het hart
Misschien zeg je wel: dat kan ik helemaal niet. Naar het hart kijken. Dat kan alleen God. En daar zit wat in. Hij is in ieder geval de enige die het perfect kan. Hij kan in een mensenhart kijken en het helemaal doorgronden. Hij kiest de zijnen uit. Hij alleen. En dat doet Hij feilloos. De mens ziet van nature alleen wat voor ogen is. Een hart van een ander mens doorgronden kan hij niet. Zelfs je eigen hart doorgronden is al te veel. Nee, alleen God kan perfect onderscheiden en altijd de juiste man kiezen. En die man wordt het dan ook hier. David, de man naar Gods hart. En met die keuze houdt God de weg van de geschiedenis van de verlossing vrij en bereidt Hij ook de weg voor naar de grote Zoon van David, die verlossing bracht; Jezus Christus, de koning van alle koningen.
 
Maar er valt wel meer te zeggen. In de tijd van het Oude Testament stelde de Here God vaak zelf koningen en profeten aan door zijn directe spreken of door een duidelijk teken. Maar dat gaat nu anders. Hij heeft ons tot mondige mensen gemaakt die zelf, in vertrouwen op zijn Woord en zijn Geest, mensen met gaven in de gemeente mogen aanwijzen en benoemen. Omdat de Geest op ieder in de gemeente is uitgestort die zich voor hem openstelt, is Hij begonnen met de radicale vernieuwing en heiliging van ons leven. En daarom mogen we hierin verder komen. We mogen de Here God vrijmoedig navolgen in het letten op het hart van de ander. Dat zullen we nooit helemaal kunnen zoals Hij. Maar wij kunnen wel door Gods genade leren om mensen en zaken anders te taxeren, niet aards maar geestelijk. Aan Samuël is trouwens ook al te zien dat dat kan, want nadat de Here hem corrigeerde, ging hij anders kijken en maakte hij niet nog eens dezelfde fout.
 
De Heilige Geest helpt je om je medemens te zien zoals Hij, in een ander, nieuw licht en dan zie je verrassende dingen. In positieve of negatieve zin. In ieder geval neem je dan geen genoegen meer met snelle, oppervlakkige waarnemingen en oordelen door de binnenbocht. Want daar is deze wereld al zo vol van.
Jezus hanteert een andere stijl. Hij zegt in Johannes 7: ‘Oordeel niet naar het aanzien, maar oordeel met een rechtvaardig oordeel.’ Dat is de stijl van zijn koninkrijk. Kijken naar iemands hart is een kwestie van rechtvaardig oordelen. En dat heeft allereerst te maken met hoe je over je naaste denkt. Welke mensvisie hanteer je? Welke bril heb je op? Met je geestelijke bril op zie je de ander zoals hij werkelijk is: als een uniek eigendom van God, geschapen naar zijn beeld en gelijkenis, als een gerechtvaardigde zondaar, betaald met het kostbare bloed van Jezus Christus. Rechtvaardig oordelen betekent ook dat je altijd bereid bent het goede in de ander te zien en te benoemen, zonder het kwade toe te dekken. Dat je de eenheid in Christus vooropzet en eventuele verschillen in het licht van die eenheid. Dat je in de ander een spiegel ziet van jezelf en hem daarom graag behandelt volgens de gouden regel van Jezus namelijk, zoals je ook zelf behandeld wilt worden.

Laten we ons die stijl van Jezus eigen maken. Rechtvaardig oordelen over mensen in de kerk en daarbuiten en zo letten op hun hart. Daarvoor moeten we voortdurend ons oog gericht houden op Hem, die ons daarin volmaakt voorgaat en die ons door zijn Geest en Woord leidt en verandert. Jezus’ woorden zijn soms moeilijk om te begrijpen zoals: ‘wie geen afstand doet van al zijn bezittingen, kan mijn leerling niet zijn.’ Laten we ervoor waken om achter de Eliabs, de ‘uiterlijke mens’, aan te lopen én ervoor waken de Davids niet te zien staan. Als we dat doen, dan gaat daar zo'n kracht vanuit. Daar komen mensen op af en daar bloei je zelf ook van op. Daar is het leven goed, omdat daar mensen wonen naar Gods hart.